Je rijdt richting een rotonde, het verkeer komt van links, en in een paar seconden moet je beslissen welke rijbaan je kiest, of je richting aangeeft en wie er nu eigenlijk voorrang heeft. Veel leerlingen verstijven precies op dat moment. Zonde, want een rotonde volgt vaste regels. Ken je die, dan rijd je er soepel overheen, ook met de examinator naast je.

Kies je rijbaan voordat je de rotonde op rijdt

De belangrijkste keuze maak je al ruim voor de rotonde. Op een rotonde met één rijbaan blijf je gewoon op die ene baan zitten tot je afslag eraan komt. Bij een rotonde met twee rijstroken, of een turborotonde, bepaalt je bestemming je baan. Ga je de eerste of tweede afslag nemen, dan rijd je rechts op. Voor de afslagen verderop, waar je bijna helemaal rond gaat, kies je de linkerbaan. De ANWB legt uit dat je die rijbaan al kiest tijdens het naderen, niet pas op de rotonde zelf.

Kijk daarom op tijd naar de borden en de pijlen op het wegdek. Ga je nog twijfelen op de rotonde, dan ga je vaak te laat sturen of net iemand snijden. Rustig op snelheid minderen en vooruitkijken scheelt enorm.

Richting aangeven: rechts bij het verlaten

Hier gaat het op het examen het vaakst mis. Bij het verlaten van de rotonde geef je altijd richting aan naar rechts, welke afslag je ook neemt. Dat is verplicht, schrijft Veilig Verkeer Nederland. Knipper pas als je de afslag vóór jouw afslag voorbij bent, anders denkt ander verkeer dat je er eerder af gaat.

Bij het oprijden ligt het anders. Richting aangeven bij het naderen is niet wettelijk verplicht, maar ook niet verboden, aldus Veilig Verkeer Nederland. Ga je meteen rechtsaf, dan helpt rechts knipperen het verkeer achter je. Wil je bijna rond, dan kun je links aangeven. Doe het netjes en consequent, dan oogt je rijgedrag rustig en duidelijk.

Voorrang: wie op de rotonde rijdt, gaat voor

Op vrijwel elke Nederlandse rotonde staan haaientanden bij de toeritten. Dat betekent dat jij voorrang verleent aan het verkeer dat al op de rotonde rijdt voordat je zelf de rotonde op gaat. Twijfel je hoe haaientanden en voorrangsborden werken, lees dan ons stuk over voorrang verlenen nog eens rustig door.

Let ook op fietsers en brommers. Binnen de bebouwde kom hebben fietsers op een rotonde vaak voorrang, dus kijk goed naar de aparte fietsstroken en de markeringen. En vergeet bij het verlaten je blinde hoek niet: een fietser die rechtdoor wil kan precies naast je zitten.

Even oefenen voor je examen

Een rotonde gaat vanzelf als je hem vaak genoeg hebt gereden. Zenuwen op het examen maken het lastiger om helder te beslissen. In ons artikel over examenstress de baas blijven staan tips die ook bij rotondes helpen. Wil je weten hoe snel je aan de beurt kunt, kijk dan bij de actuele CBR-wachttijden.

Wil je rotondes onder begeleiding oefenen, voor jezelf of voor je zoon of dochter die net begint? Je kunt vrijblijvend een gratis proefles aanvragen. Dan rijden we samen een paar rotondes in de buurt en merk je snel dat het minder spannend is dan het lijkt.

Je staat bij een stoplicht op een helling, het wordt groen, en je auto slaat af. Achter je begint iemand te toeteren. Wie in een schakelauto leert rijden kent dat moment maar al te goed. In een automaat gebeurt dat niet, en juist daarom kiezen steeds meer leerlingen ervoor. Maar er hoort wel iets bij: code 78 op je rijbewijs. We leggen je uit wat dat is en wanneer automaat rijden slim is.

Waarom automaat rijden zoveel rust geeft

In een automaat hoef je niet te koppelen en niet zelf te schakelen. Dat klinkt als een klein verschil, maar het scheelt veel. Je linkervoet doet niks, je rechterhand blijft aan het stuur, en je hoofd is vrij om naar het verkeer te kijken in plaats van naar je versnellingspook. Vooral in druk stadsverkeer of in een file met veel optrekken en afremmen merk je dat meteen.

Voor wie snel zenuwachtig wordt of moeite heeft met meerdere dingen tegelijk is dat een groot pluspunt. Je leert je aandacht verdelen over spiegels, snelheid en andere weggebruikers, zonder dat het schakelen er steeds tussendoor komt. Veel leerlingen zitten daardoor sneller lekker in de auto, en dat scheelt soms ook lessen. Hoeveel je precies kwijt bent, hangt af van je tempo en je startniveau. Op onze pagina met tarieven zie je hoe dat bij ons zit.

Wat code 78 betekent

Doe je je praktijkexamen in een automaat, dan zet het CBR code 78 op je rijbewijs. Het CBR schrijft het zo op: je krijgt die code als je zelf hebt gekozen om je examen te doen met een auto met automatisch schakelsysteem. Code 78 is de Europese aanduiding voor “alleen automaat”. In de praktijk betekent het dat je met dat rijbewijs geen schakelauto mag besturen, alleen auto’s met automaat.

Dat klinkt strenger dan het is. Elektrische auto’s hebben geen koppeling en vallen gewoon onder automaat, dus daar mag je zonder problemen in rijden. En dat worden er alleen maar meer op de weg. We reden zelf al een tijd les in een elektrische auto, lees daarover in ons stuk over lessen in een elektrische Mustang.

Later toch schakelen? Dat kan

Stel, je haalt je rijbewijs in een automaat en over een paar jaar wil je toch in een schakelauto rijden, bijvoorbeeld omdat je een goedkoop tweedehandsje op het oog hebt. Dan zit je niet vast. Volgens het CBR doe je dan een praktijkexamen in een schakelauto. Je hoeft je theorie-examen niet opnieuw te doen. Slaag je, dan vraag je een nieuw rijbewijs aan bij de gemeente en is code 78 verdwenen. Je mag dan zowel automaat als schakel rijden.

Voor wie is automaat een goede keuze?

Twijfel je tussen automaat en schakel, dan helpt het om eerlijk naar jezelf te kijken. Vind je het schakelen het lastigste deel van je lessen, rij je straks waarschijnlijk toch elektrisch, of wil je gewoon met minder gedoe de weg op? Dan is automaat een prima keuze. Wil je later flexibel zijn met elke auto, dan kan schakel logischer zijn. We bespreken die afweging graag met je tijdens onze automaat rijlessen.

Weet je nog niet wat bij je past? Kom dan langs voor een gratis proefles. Je rijdt een stukje, wij kijken samen waar je staat, en als ouder krijg je een duidelijk beeld van wat de keuze voor automaat of schakel betekent. Zonder verplichtingen.

Je staat op de parkeerplaats van het examencentrum, de sleutel al in je hand, en je hart bonkt in je keel. Je kent alle handelingen uit je hoofd, maar op dit moment voelt je hoofd helemaal leeg. Bijna iedereen die op rijexamen gaat herkent dat. Zenuwen horen erbij, en gelukkig kun je er behoorlijk wat aan doen.

Waarom je zo gespannen bent

Een rijexamen is voor de meeste jongeren het eerste grote examen waar echt iets van afhangt. Je wilt slagen, je ouders kijken mee, en je weet dat je maar een uurtje hebt om het te laten zien. Het CBR zegt het zelf duidelijk: examinatoren weten dat vrijwel elke kandidaat zenuwachtig is en doen hun best om je op je gemak te stellen. Een beetje spanning is zelfs handig, want je bent dan scherp. Het wordt pas vervelend als de stress je laat vergeten wat je allang kunt.

Voor het examen: zo kom je rustiger aan de start

De avond ervoor nog snel alles erin stampen werkt averechts. Slaap liever goed en eet een normaal ontbijt, want met een lege maag of weinig slaap word je sneller onrustig. Een paar dingen die echt schelen:

  • Plan een rustige rijles vlak voor je examen, zodat je opgewarmd binnenkomt en niet koud van de bank in de lesauto stapt.
  • Adem bewust. Vier tellen in door je neus, zes tellen uit. Doe dat een paar keer in de wachtruimte, het haalt de scherpste randjes van de spanning af.
  • Bedenk dat zakken geen ramp is. Ongeveer de helft van de kandidaten slaagt de eerste keer, dus een herexamen is heel gewoon en zegt niets over jou als persoon.

Heb je echt veel last van spanning, kijk dan eens bij onze uitleg over faalangst en rijangst. We bespreken daar rustig met je wat er speelt.

Tijdens de rit: terug naar de basis

Maak je tijdens het rijden een foutje, rijd dan gewoon door. Eén missertje betekent niet dat je zakt, het examen kijkt naar je hele rit. Voel je dat je vastloopt, dan mag je de examinator vragen om even rustig aan te doen. Praat hardop je handelingen door als dat je helpt, en richt je op wat je wel weet: spiegels, richting aangeven, snelheid. Door je aandacht bij die basis te houden, houd je je hoofd erbij in plaats van bij de uitslag.

Het faalangstexamen van het CBR

Lukt het door je spanning niet om te laten zien wat je kunt, dan bestaat er een speciaal faalangstexamen. Je krijgt dan een examinator die getraind is in het begeleiden van zenuwachtige kandidaten, er is meer tijd, en je mag tijdens de rit een time-out vragen. Het hele examen duurt ongeveer 1 uur en 20 minuten, met 35 minuten echte rijtijd. Je doet wel precies dezelfde dingen als bij een gewoon examen. Bij het CBR kost dit examen in 2026 zo’n 195 euro tegenover 138,50 euro voor het reguliere examen, en het slagingspercentage ligt er iets hoger. Je vraagt het aan via je rijschool. Wil je liever sneller terecht na een herexamen, dan helpt ons stuk over sneller aan de beurt zijn bij het CBR je verder.

Twijfel je of je er klaar voor bent, of wil je als ouder weten hoe wij je zoon of dochter begeleiden? Plan dan vrijblijvend een gratis proefles in. We kijken samen rustig waar je staat, zonder druk.

Je nadert een kruispunt zonder borden, van rechts komt een fietser aan, en heel even weet je het niet zeker: ga ik nou voor, of moet ik wachten? Dat moment van twijfel hoort bij het leren rijden. Voorrang is een van de onderdelen waar leerlingen op de theorie en in de auto het vaakst over struikelen, terwijl de basis prima te onthouden is.

Voorrang verlenen of voor laten gaan?

Eerst het verschil, want die twee haalt bijna iedereen door elkaar. Voorrang verleen je aan andere bestuurders: auto’s, motoren, brommers en ook fietsers. Voetgangers krijgen geen voorrang, die laat je voorgaan, bijvoorbeeld bij een zebrapad. Een klein verschil in woorden, maar op je theorie-examen kan het net de vraag zijn waar je op zakt. Wil je dat soort regels rustig doornemen, kijk dan eens bij de theorie voor je rijbewijs B.

Drie situaties die je steeds tegenkomt

Bijna elke voorrangsvraag valt in een van deze drie:

  • Gelijkwaardig kruispunt: geen borden, geen strepen op het wegdek. Dan geldt de regel die Veilig Verkeer Nederland kort samenvat: bestuurders van rechts gaan voor. Komt er iemand van rechts, dan laat je die gaan, ook als het een fietser is.
  • Haaientanden of een omgekeerde driehoek: die witte driehoekjes op de weg betekenen dat jij voorrang moet verlenen aan het verkeer op de kruisende weg, legt de ANWB uit. Jij staat dan zelf op de zijweg.
  • Voorrangsweg: rijd je op een weg met de blauwe voorrangsborden of haaientanden in jouw voordeel, dan heb jij voorrang en wacht het verkeer van de zijweg op jou.

Voorrang verlenen is niet hetzelfde als stoppen

Een misverstand dat we in de lesauto vaak horen: voorrang verlenen zou betekenen dat je altijd stilstaat. Dat klopt niet. Voorrang verlenen wil zeggen dat je het andere verkeer niet mag hinderen. Is de weg vrij, dan rijd je gewoon door zonder te stoppen. Pas als er echt iemand aankomt die jij in de weg zou zitten, wacht je. Bij een rotonde werkt het net zo: wie er al op rijdt heeft voorrang, en jij voegt in zodra het veilig kan.

Het gaat dus om inschatten, niet om standaard op de rem. Twijfel je? Dan is wachten altijd de veilige keuze. Het scheelt bovendien geld. Geen voorrang verlenen aan verkeer van rechts kost je begin 2026 al gauw rond de 280 euro, nog los van de schrik en de schade als het misgaat.

Oefenen in de praktijk

De theorie ken je straks uit je hoofd, maar het echte werk is het herkennen in het verkeer terwijl je ook stuurt, schakelt en kijkt. Daar oefenen we tijdens de rijles flink op. Wil je eerst weten hoe het theorie-examen bij het CBR verloopt, lees dan onze uitleg over de theorieprocedure bij het CBR. En plan je je examen liever wat slimmer, dan helpt ons stuk over sneller aan de beurt zijn begin 2026 je op weg.

Benieuwd of rijden bij jou snel went? Plan vrijblijvend een gratis proefles in. Voor ouders is dat meteen een mooi moment om kennis te maken en te zien hoe wij je zoon of dochter begeleiden.